Door afval in grondstoffen om te zetten, ontlast je het milieu én produceer je tegen een scherpere prijs

Siemen Cox
initiatiefnemer BlueCity

BlueCity: afval van de ene wordt grondstof voor de andere

Een voormalig tropisch zwembad in Rotterdam werd omgetoverd tot een uniek ecosysteem voor circulaire bedrijven en organisaties. De afvaloutput van de ene, is er de grondstofinput voor de andere. De duurzame kringloop die ontstaat, is beter voor het milieu én werkt kostenbesparend.

BlueCity is een ondernemersnetwerk waar businessplannen, grondstoffen en reststromen op elkaar aangesloten worden. Op een unieke locatie – het voormalige subtropische zwemparadijs Tropicana in hartje Rotterdam – zitten 15 ondernemingen samen onder één glazen dak. Ze leren van elkaar, inspireren nieuwe initiatieven en experimenteren. Kortom, een creatieve proeftuin die vorm geeft aan de duurzame economie van de toekomst.

Initiatiefnemer Siemen Cox vertelt. “BlueCity is ontstaan uit RotterZwam, het bedrijf dat Mark Slegers en ikzelf in 2013 oprichtten, waarbij we het overgebleven koffiedik gebruikten als schimmelbodem voor oesterzwammen. Samen met onze originele vestiging in het voormalige subtropisch zwembad kreeg ons bedrijfsmodel al vlug bijzonder veel media-aandacht. En dus wilden we ons platform met andere circulaire ondernemingen delen. Nauwelijks een paar maanden na onze oproep naar collega-ondernemers namen de eerste gelijkgestemde bedrijven hun intrek.”

Samenwerkingen tussen de vijf O’s

Het zwembad wordt opgeknapt en de glazen koepel gereinigd. Het gebouw krijgt groene gevels voor de opvang van fijn stof, daken met zonnepanelen en koeling met water uit de Maas. Binnen de muren zijn de bedrijfsdoelstellingen minstens even duurzaam.

31.000 kg

De hoeveelheid koffiedik die RotterZwam al van de vuilverbranding gered heeft door er 6.000 kilogram oesterzwammen op te kweken.

Siemen Cox omschrijft het overkoepelende incubatormodel van BlueCity als een onderdeel van de zogenoemde blauwe economie: een circulair ecosysteem van processen, waarbij het afval van de een weer grondstof is voor de ander. “Het is een bedrijvig ecosysteem waarin de vijf O’s geconnecteerd worden: onderzoek, onderwijs, overheid, ondernemerschap en omwonenden. In BlueCity geven ze samen vorm aan de circulaire of blauwe economie.”

De maatschappelijke meerwaarde manifesteert zich op verschillende domeinen, verduidelijkt Siemen Cox. “Er wordt volop geëxperimenteerd. Bedrijven kunnen hier proefondervindelijk met elkaar aan de slag gaan. Ze kunnen duurzame samenwerkingen onderzoeken om te achterhalen wat het beste werkt. Daarnaast is dit ook een belevingsplek die bezocht kan worden om andere ondernemers én de overheid te inspireren, en waar informatie gedeeld wordt. Ten slotte werken we hier met wat lokaal voorhanden is. BlueCity werkt actief aan afvalreductie, waardoor we de vuilnisberg in onze stad zichtbaar kleiner maken. En dan zijn er nog de extra arbeidsplaatsen die we gaandeweg creëren.”

Circulaire bijenkorf

Samenwerking tussen bedrijven in het BlueCity-ecosysteem ontstaat op verschillende manieren, zegt Siemen Cox. “Om bedrijven, start-ups en mogelijke partners warm te maken voor ons model, organiseren we prikkelende evenementen, zoals filmavonden, workshops en seminars. Markante bijeenkomsten zijn onze F*ckUp Nights, waar we ondernemers, projectleiders en werknemers fouten met elkaar laten delen. Want aan resultaten en succes gaan vaak ettelijke fouten vooraf. En op deze manier leren we ook uit elkaars missers.”

De samenwerkingen tussen de bedrijven ontstaan vaak heel organisch. “Er zitten hier bijvoorbeeld een meubelmaker en een imker die elkaar via BlueCity gevonden hebben, met als rechtstreeks resultaat dat bijenwas voortaan gebruikt wordt bij de afwerking van meubels. We hebben ook iemand die eiwitrijke spirulina-algen kweekt, die in culinaire gerechten verwerkt kunnen worden. Die algen groeien door CO2, die samen met de restwarmte overgeheveld wordt vanuit de nabijgelegen paddenstoelenkwekerij van RotterZwam. En een bakker is momenteel in gesprek met een bierbrouwer, om het overgebleven draf uit de bierproductie te verwerken bij het broodbakken. Het zijn slechts enkele illustraties, waarbij je door afval in grondstoffen om te zetten niet alleen het milieu ontlast, maar ook tegen een scherpere prijs produceert.”

Stad Rotterdam denkt mee met BlueCity

Er is nog ruimte voor 30 tot 50 bijkomende circulaire ondernemers op de 12.000 vierkante meter grote BlueCity-locatie. Maar de ambities reiken veel verder. Siemen Cox: “We zitten nog niet aan onze maximumcapaciteit. Bovendien krijgen we de steun van de stad Rotterdam die ondertussen achter de schermen meedenkt over het project. De lasten worden momenteel integraal door de ondernemers gedragen. Maar door de vele maatschappelijke doelstellingen rond duurzaamheid en afvalverwerking, zijn we actief op zoek naar fondsen en subsidies om dit project nog groter en succesvoller te maken. We zien nu al de substantiële groei van verschillende van onze ondernemingen. Die zullen in de toekomst elders in de stad opschalen, maar blijven hier nog wel in the picture met een demonstratiestand van hun succesverhaal. Ik kan alleen maar hopen dat BlueCity in andere steden en landen navolging krijgt, want de reacties zijn unaniem positief.”