Trilvloer leert doven te ‘luisteren’

Institut Royal pour Sourds et Aveugles (IRSA)

Trilvloer leert doven te ‘luisteren’

Voor doven is het belangrijk de wereld van de horenden te begrijpen, aangezien niet iedereen gebarentaal kan. Aan het IRSA in Ukkel leren doven op een speciale trilvloer de link te leggen tussen trillingen en geluid. Binnenkort willen ze er zelfs dansfeestjes organiseren.

“Geluid is eigenlijk niet meer dan het trillen van de lucht. Als doven de wereld van de geluiden willen verstaan, moeten ze weten wat welke trilling betekent. Ze moeten een link leggen tussen de geluiden die we produceren en de beweging van onze lippen, maar die zijn dezelfde voor een groot aantal klanken, de ‘b’ en de ‘p’ bijvoorbeeld”, legt Fabienne Fabre uit, logopediste aan het Institut Royal pour Sourds et Aveugles (IRSA) in de Brusselse gemeente Ukkel.

We koppelen een microfoon of muziekinstallatie aan de vloer zodat die werkt als een soort versterker
Mélissa Lengelé, logopediste aan het IRSA

Lichaam als klankkast

“Een andere manier om trillingen waar te nemen verloopt via het lichaam”, voegt haar collega Mélissa Lengelé eraan toe. “Voor de trilvloer er was, gebruikten we ons eigen lichaam als klankkast. We legden de hand van de patiënt op ons hoofd om hen hoge tonen te laten voelen, op onze borst voor de lage tonen en op onze keel om de beweging van de stembanden te laten ervaren. Maar sommigen raken anderen niet graag aan, vandaar het idee van de trilvloer”, vertelt Fabienne Fabre.

“We koppelen een microfoon of muziekinstallatie aan de vloer zodat die werkt als een soort versterker voor de personen die op de vloer staan.” Het IRSA werkt al 30 jaar met een trilvloer. In 2017 ontwikkelden de Franstalige hogescholen Ecam en Hénallux een nieuwe variant. Het prototype bestaat uit een vierkant platform van 80 centimeter, het bevat alle moderne technologie en werkt daardoor veel performanter.

Optreden voor de buren

Het IRSA vangt kinderen en jongeren op tussen 2,5 en 21 jaar. Met de baby’s gaan de logopedisten op de trilvloer staan zodat ze zich bewust worden van het geluid rondom hen. Geleidelijk leren ze hen geluiden, woorden, zinnen en vervolgens aftelrijmpjes en zelfs zang te onderscheiden. “Met muziek kunnen we ritme aanleren. Als we spreken leggen we klemtonen, prosodie noemen we dat in ons jargon. Dit soort intonatieverschillen leren we onze patiënten aan. Ook daarvoor is de trilvloer ideaal”, preciseert Lengelé. De logopedisten hebben zelfs een koor samengesteld met hun leerlingen en ze gaven een optreden voor de bewoners van het rusthuis in de buurt.

Geleidelijk aan maakten de kinderen en de jongeren kennis met klassieke muziek, rap, jazz, enzovoort. Ze zijn dol op die sessies. “We werken aan software die geluiden omzet in visuele signalen. Zo linken onze kinderen trillingen aan een beeld”, zegt Mélissa Lengelé trots. “Omdat er grote werken aan de gang zijn in ons instituut kregen we een zaal van 20 vierkante meter. Ze willen er zo snel mogelijk feestjes organiseren.”

Ontdek de winnaars