Een slim project creëer je niet alleen

Eén groot ecosysteem dat samen bouwt aan slimme oplossingen voor een betere samenleving: dat is wat Belfius en Vlerick samen met de publieke en private partners via Smart Belgium willen bereiken.

“In de eerste plaats zijn we op zoek naar manieren om dit ecosysteem in kaart te brengen”, zegt Stijn Viaene, hoogleraar digitale transformatie aan de Vlerick Business School. “Het ecosysteem wordt gevormd door wisselende partners zoals overheden, privébedrijven en kennisinstellingen. Ze hebben de ambitie om via een samenwerking hun individuele capaciteiten te overstijgen en er samen beter van te worden. We onderzoeken de dynamiek tussen al die partners. Wie geeft? Wie neemt? En hoe maken we van alle partijen die rond de tafel zitten winnaars?”

Ambities omzetten in concrete projecten

Elke samenwerking in dit ecosysteem begint met een veelbelovend idee of een behoefte. Maar voor concrete resultaten is veel meer nodig, weet Karmen Wijnant, hoofd klantenexpertise bij Belfius. “Neem nu rond klimaat en energie. Twee derde van de lokale overheden in ons land ondertekenden het Burgemeestersconvenant. Veel steden willen die energiedoelstellingen behalen, maar het is erg moeilijk om die ambities om te zetten in concrete projecten. Dat traject moet nu ingevuld worden met de juiste partners. Met wie moet er samengewerkt worden om tot de beste resultaten te komen? Daar willen we met Smart Belgium het antwoord op geven.”

Stijn Viaene gaat voort: “En dat onderzoeken we via twee sporen. We conceptualiseren door strategische vragen te stellen, zoals: welke partijen komen in aanmerking, wie brengt wat in, welke waarde wordt er gecreëerd, hoe gaan de partijen met elkaar om, welke regels moeten er gevolgd worden, enzovoort. Uiteindelijk leren we proefondervindelijk aan de hand van concrete projecten wat werkt en wat niet.”

Overheden hebben nood aan knowhow

“Overheden beseffen dat ze in hun eentje nauwelijks projecten kunnen verwezenlijken”, zegt Karmen Wijnant. “Ze worden geconfronteerd met budgettaire beperkingen en hebben nood aan de specifieke knowhow, expertise en innovatie van start-ups, kmo’s en grote bedrijven om de smart cities van morgen te bouwen. Ook als bank nemen we daarin onze verantwoordelijkheid op. We hebben middelen ter beschikking, maar zonder samenwerkingen en concrete projecten kunnen we niets financieren. Alleen door alle partijen samen te brengen – publieke sector, bedrijven, burgers en bank – komen slimme projecten tot leven.”

Wie geeft, wie neemt en hoe maken we van alle partijen die rond de tafel zitten winnaars?
Stijn Viaene, hoogleraar Digitale Transformatie Vlerick Business School

Ook project- en trajectbegeleiding spelen een sleutelrol, verduidelijkt Karmen Wijnant. “Onze ambitie? We willen slimme ideeën omzetten in echte projecten. Elk project is verschillend en vereist een andere aanpak. Een havenstad heeft bijvoorbeeld andere noden en behoeften dan een landelijke gemeente. We willen altijd inspelen op de juiste problematiek: of de context nu draait rond mobiliteit, stadsontwikkeling, ecologie, werkgelegenheid, noem maar op. Uiteindelijk willen we tot resultaten komen, en tot een implementatie van passende projecten, met de meest geschikte partners.”

Een showroom vol inspirerende voorbeelden

Om synergie te creëren tussen overheden en partners vervult Belfius de rol van facilitator, onder meer via het Smart Lab: een virtuele ideale stad die de visibiliteit van ideeën, projecten en mogelijkheden vergroot.

“In het Lab willen we voorbeeldprojecten tonen als inspiratiebron voor nieuwe slimme toekomstplannen. Noem het een soort showroom, die samenwerkingen en simulaties belicht om tot innovatieve oplossingen te komen. Via het Lab kan de overheid de juiste partners selecteren. Bovendien krijgen bedrijven ook de kans om de publieke sector te ontdekken als potentiële afzetmarkt”, zegt Karmen Wijnant.

Alleen door alle partijen – publieke sector, bedrijven, burgers en bank – samen te brengen, komen slimme projecten tot leven
Karmen Wijnant, hoofd klantenexpertise Public & Corporate Banking bij Belfius
Samenwerken krijgt nieuw gezicht

De manier waarop partijen met elkaar samenwerken, zal veranderen door Smart Belgium, klinkt het overtuigd bij Karmen Wijnant. “We willen een nieuwe attitude inspireren, waarin het klassiek aankopen van materiaal vervangen wordt door ‘shared  services’. Een lokale overheid zal geen straatverlichting meer aankopen, maar verlichting als een dienst bekijken. En daar moet de privésector in meedenken.”

Stijn Viaene bevestigt: “Het ‘slimme’ van Smart Belgium illustreert zich perfect in dit scenario. Verlichtingspalen bestaan al heel lang, alleen kunnen we nu de informatie en de besturing ervan overlaten aan bijvoorbeeld privébedrijven. Die kunnen op hun beurt weer samenwerkingen aangaan met andere spelers. En dat is opnieuw een stimulans voor Smart Belgium als ecosysteem.”

Smart Lab als digitale marktplaats voor slimme projecten

Het Smart Lab, de digitale showroom van inspirerende projecten en katalysator van nieuwe samenwerkingen, zal ook over een digitale marktplaats beschikken, waar actoren hun tenders, diensten, kennis en producten kunnen aanbieden.

“Op die marktplaats willen we partijen de mogelijkheid bieden om contracten met elkaar af te sluiten”, zegt Karmen Wijnant. “Daar zal ook een uitwisseling ontstaan tussen advies en oplossingen. En er zullen behoeftes opgemerkt worden, zodat we verdere innovatie kunnen stimuleren.”

Stijn Viaene besluit: “Dat er een unieke digitale markt ontstaat, waar vraag en aanbod in het kader van slimme projecten aan elkaar gekoppeld worden: dat is niet alleen boeiend, maar ook erg innovatief.”