Als je kijkt naar steden als Seoel, Barcelona of Tel Aviv, dan merk je dat gedurfde politieke keuzes die steden ten goede komen

Mike Lake
CEO Leading Cities

Een smart city vraagt visie én goed leiderschap

“Smart city is an ongoing process”, stelt Mike Lake, CEO van de Amerikaanse non-profitorganisatie Leading Cities. Die adviseert steden wereldwijd om slimmere en efficiëntere keuzes te maken. En dat is geen overbodige luxe: “Onderzoek van de VN toont aan dat wekelijks 3 miljoen mensen van het platteland naar de stad trekken, vooral in ontwikkelingslanden.”

Wat zijn vandaag de grootste uitdagingen voor steden die een smart city willen zijn?

Mike Lake: “Het is een soort van drietrapsraket. In de eerste plaats moet zo’n stad begrijpen waar ze echt naartoe wil, wat de grootste noden van de bevolking zijn. Vervolgens moet er werk gemaakt worden van de juiste structuren – goed leiderschap zeg maar – om de noodzakelijke innovaties en oplossingen uit te werken. En er is natuurlijk het financiële plaatje: vele steden beseffen nog onvoldoende dat er daarvoor heel creatieve oplossingen bestaan en dat samenwerking met de privésector of andere steden heel veel deuren kan openen.”

Waar start je dan, wanneer je als burgemeester van een stad van pakweg een half miljoen inwoners je stad een stuk slimmer wil maken?

Mike Lake: “Daar leg je de vinger op de wonde: het is uiterst belangrijk om de échte noden en uitdagingen te kennen en in functie daarvan een soort ranglijst van investeringen of projecten op te maken. Het aanbod aan ‘smart solutions’ is vandaag ronduit overweldigend. Eigen onderzoek toont aan hoe belangrijk het is om ook de bevolking te betrekken en een zo groot mogelijk draagvlak te scheppen. Dat zet je ongetwijfeld al een heel eind op de goede weg. Geen 2 steden zijn dezelfde, en hoewel een thema als mobiliteit wellicht universeel is, zal dit in de ene stad veel urgenter moeten worden aangepakt dan in de andere.”

Bestaat er bij vele stadsbesturen niet nog te veel angst om met de privésector in zee te gaan, vanuit het idee ‘ze willen ons iets aansmeren waar we eigenlijk niet echt nood aan hebben’?

Mike Lake: “Ongetwijfeld, en dat is heel jammer. Ook wij stellen nog al te vaak vast dat steden vooral naar elkaar kijken. Als een bepaalde nieuwe technologie of slimme innovatie elders goed blijkt te werken, dan gaat het plots veel sneller. Stadsbesturen zouden zich soms iets meer visionair moeten durven opstellen en ‘cutting edge’-technologie sneller omarmen.”

Dat soort technologie is vaak peperduur en het rendement ervan is doorgaans nog niet echt aangetoond. Waarom moet het dan toch een prioriteit zijn?

Mike Lake: “Politici moeten soms meer op de lange termijn durven te denken, wat betekent dat ze de vruchten van bepaalde beslissingen of investeringen niet tegen de volgende verkiezingen zullen plukken. Als je kijkt naar steden als Seoel, Barcelona of Tel Aviv, die doorgaans hoog scoren in rankings van ‘smart cities’, dan merk je dat gedurfde politieke keuzes die steden nu echt ten goede gekomen zijn. Vaak volstaat het om als stadsbestuur het ondernemerschap in je stad te stimuleren, waardoor lokale ondernemers dan met innovatieve en slimme oplossingen voor lokale problemen op de proppen komen. Ik merk vooral nog te veel angst en terughoudendheid in vele steden, bijvoorbeeld omdat ze denken dat een bepaalde innovatie maar een beperkt gedeelte van de bevolking ten goede zal komen. Politici onderschatten evenwel hoe snel échte innovaties kunnen doordringen en een breder draagvlak creëren.”