Smart Award Nominee

Een stem voor wie er geen meer heeft

Patiënten die een laryngectomie of verwijdering van het strottenhoofd ondergaan, verliezen hun spraakvermogen. De Magic Voice Tablet geeft hen informatie over hun ziekte. En dankzij applicaties voor spraaksynthese ook een stem.

Patiënten die een laryngectomie ondergaan, verliezen hun spraakvermogen en raken daardoor snel geïsoleerd. De ingreep tast hun sociaal leven zwaar aan. In 2016 werd aan het CHU UCL Namur in Godinne bij 28 patiënten het volledig strottenhoofd verwijderd, tegenover 3 in 2006. Om hen te helpen lanceerde de logopedieafdeling van het centrum voor audiofonologie van het CHU UCL Namur in 2015 de Magic Voice Tablet.

Informeren, verzorgen, praten

“Het idee werd ontwikkeld in samenwerking met vrijwilligers van het Cyberterrasse-project, die patiënten opleiden in informatica, en het CRETH (Centre ressources et d’évaluation des technologies adaptées aux personnes handicapées), dat apps ontwikkelt die optimaal zijn aangepast aan de noden van gehandicapten”, zegt logopediste Myriam Rijckaert. “En wij informeren patiënten met strottenhoofdkanker via tekeningen, schema’s en korte video’s op onze pc.”

75% van de mensen die een laryngectomie ondergingen, maakt tijdens de ziekenhuisopname gebruik van de tablet
Myriam Rijckaert, logopediste CHU UCL Namur in Godinne

De tablet bevat 3 luiken. Allereerst krijgen gebruikers toegang tot een heleboel informatie over laryngectomie en vinden ze ook getuigenissen van patiënten die de operatie hebben ondergaan. De tablet bevat daarnaast een revalidatieluik met video’s over de verzorging. Tot slot neemt de tablet letterlijk het woord over van de patiënt. “Met 2 applicaties laten wij patiënten communiceren. De app ‘Predictabel’ zet de woorden die de patiënt op het scherm typt onmiddellijk om in geluid. De patiënt kan ook zinnen opnemen uit een lijst. Die lijst kan hij uitbreiden in functie van zijn eigen communicatiebehoeften. Zo maakt hij zijn tablet helemaal op maat. De tweede app, MaVoix2, zet icoontjes die overeenstemmen met vooraf opgenomen zinnen om in taal.”

7 op de 10 gebruiken de tablet thuis

De eerste tests met de tablets gebeurden in 2015 en intussen zijn die patiënten partners geworden. Telkens wanneer de tablet een nieuwe video of een nieuw schema krijgt, kan iedereen daarover zijn mening kwijt: de CRETH, de patiënten en het centrum voor audiofonologie in Godinne.

“De patiënt kan tijdens zijn verblijf in ons ziekenhuis de tablet lenen. Dat kan voor 3 weken tot maximaal 6 maanden voor de zwaarste gevallen. De gebruikers van de Magic Voice Tablet zijn gemiddeld 60 tot 65 jaar oud. Voor sommigen was die informaticatool iets totaal nieuws.”

Vandaag maakt 75% van de patiënten na een volledige laryngectomie tijdens hun ziekenhuisopname gebruik van de tablet. De overige 25 procent heeft problemen met het informaticaluik. Binnenkort kan de tablet ook gebruikt worden bij patiënten die slechts een gedeeltelijke laryngectomie hebben ondergaan, en in de toekomst mogelijk ook voor nog andere aandoeningen.