Hoe verbeter je de mobiliteit in je gemeente? Hoe maak je slim gebruik van data? Dat zijn vragen waarop we antwoorden willen formuleren

Pieter Ballon
verantwoordelijk voor de Leerstoel Smart Cities aan de VUB

Onderwijs als onmisbare schakel in ‘smart’ ecosysteem

Om België echt ‘smart’ te maken, moeten onderwijs, burgers, overheden en bedrijven samenwerken. Het Smart City Institute, de Vlerick Business School en de VUB zijn zich bewust van hun cruciale rol. Met welke prioriteit? Het faciliteren van kennisuitwisseling om slimme projecten te stimuleren.

“Dat ze die kennis in het lessenpakket opnemen en steeds meer initiatieven nemen om al die stakeholders te verenigen, is voldoende reden om ons 100% achter deze onderwijsinstellingen te scharen en financieel te steunen”, klinkt het bij Belfius. “Zo bouwen we samen aan een wetenschappelijk onderbouwd smart cities-netwerk, met accenten uit alle windhoeken van ons land.”

De samenwerking met de Leerstoel Smart Cities, opgericht aan de VUB, past volledig binnen die visie van kennis delen en uitwisselen. “We brengen publieke en private organisaties in contact met Smart City-experten. Hoe verbeter je de mobiliteit in je gemeente? Hoe maak je slim gebruik van data? Hoe stimuleer je lokale handel? Dat zijn vragen die we willen beantwoorden door vraag en aanbod op elkaar af te stemmen”, zegt professor Pieter Ballon, sinds eind 2016 verantwoordelijk voor de Leerstoel. Belfius is één van de partners die de Leerstoel financieel zullen ondersteunen.

Vandaag staan er 20 start-ups van onze studenten in de steigers, zoals Connect2Move en Tracking View
Nathalie Crutzen, directrice Smart City Institute

De academische wereld vormt een onmisbare schakel binnen het Smart Belgium-ecosysteem. Via co-creatie en samenwerking tussen onderzoekscentra ontstaan nieuwe innovatieve ideeën. Dat bewijst het Luikse Smart City Institute (SCI) van de HEC Management School.

Het SCI maakt deel uit van B-SCAN (Belgian Smart City Academic Network): een netwerk van wetenschappers dat vandaag pionierswerk verricht in het veld van smart cities. Op termijn zal het hele Smart Belgium-ecosysteem de vruchten plukken van hun onderzoek. “B-SCAN bestaat ondertussen 2 jaar. Het is te vroeg om over concrete resultaten te spreken, maar de interesse uit academische hoek is heel groot”, zegt directrice Nathalie Crutzen.

Masterclass Smart Cities

Die interesse is Pieter Ballon ook bij steden en gemeenten opgevallen. “Aan technologie is er geen gebrek. De grote uitdaging is om al die slimme technologie efficiënt te gaan gebruiken.”

Hoe dat kan, wordt onderzocht tijdens de masterclasses die de Leerstoel Smart Cities tweemaandelijks organiseert. “Daarop nodigen we Smart City-verantwoordelijken van steden, gemeenten en bedrijven uit. Een partner zoals Belfius kan voor interessante contacten zorgen. Elke masterclass focust steeds op 1 thema: mobiliteit, publiek-private samenwerkingen, burgerparticipatie,…”, legt Pieter Ballon uit.

Aan technologie is er geen gebrek. De grote uitdaging is om al die slimme technologie efficiënt te gaan gebruiken
Pieter Ballon, verantwoordelijk voor de Leerstoel Smart Cities aan de VUB

“De deelnemers aan de masterclass krijgen een stand van zaken van het wetenschappelijk onderzoek op het terrein en we inspireren hen met internationale succesverhalen. Daarna bespreken we met welke organisaties ze kunnen samenwerken om eigen plannen concreet te maken. Belfius kan hier een belangrijke rol spelen door de juiste partners bij elkaar te brengen en de organisaties te ondersteunen via hun filiaal Smart Belgium Services.”

In het Luikse Smart City Institute zien we een gelijkaardige opleiding. “Voor het tweede jaar op rij tellen we 24 inschrijvingen voor de opleiding Smart Cities Management”, vertelt Nathalie Crutzen. “Ze hebben allemaal terreinervaring, want ze zijn afkomstig uit de private en publieke sector. Samen bedenken ze concrete oplossingen om Wallonië ‘smart’ te maken”, legt de directrice uit.

Loskomen van de theorie

Ook de Vlerick Business School brengt samen met overheden, private bedrijven en kennisinstellingen het Smart Belgium-ecosysteem in kaart. “De samenleving wordt complexer. Als we met z’n allen willen evolueren naar een betere wereld, moeten we het slim aanpakken”, zegt Stijn Viaene, hoogleraar digitale transformatie.

We leren onze studenten dat het geen kwaad kan om buiten het kader te denken. Vaak ontstaan zo de slimme oplossingen
Stijn Viaene, hoogleraar digitale transformatie Vlerick Business School

Samen met Belfius ontwikkelde Vlerick een methodiek om slimme projecten van steden en gemeenten te analyseren. “Zo weten we waar die overheden mee bezig zijn en kunnen we aanbevelingen doen om hun projecten nog slimmer en doeltreffender te maken”, aldus Stijn Viaene.

“Die inzichten zijn ook belangrijk voor onze studenten, want zij zijn de ondernemers van morgen. We leren hen vandaag al dat het geen kwaad kan om buiten het kader te denken. Vaak ontstaan zo de slimme oplossingen.”

Vlerick-studenten kijken tijdens hun opleiding daarom verder dan de theorie. Ze werken actief mee aan projecten met een maatschappelijke impact, onder andere via Watt Factory. Dat is een Smart City Accelerator waar studenten zich buigen over vraagstukken rond logistiek, energie, gezondheid,… “Het is voor studenten leerrijk om los te komen van de theorie en te ontdekken welk verschil hun kennis in de praktijk kan maken”, aldus Stijn Viaene.

20 start-ups van studenten

Aan het Smart City Institute volgen om dezelfde reden jaarlijks 300 masterstudenten van de HEC Management School het seminarie ‘Sustainable Strategy in a Multi-Polar World’.

“Ze bedenken er oplossingen om steden slimmer te maken. De meest haalbare projecten krijgen vorm in het City Venture Lab”, legt Nathalie Crutzen uit. Met resultaat: “Vandaag staan er 20 start-ups van studenten in de steigers, zoals Connect2Move en Tracking View.”

Om de ‘smart’ dynamiek levend te houden, publiceert het SCI jaarlijks een Smart City barometer. “We merken dat steden en gemeenten steeds ‘smarter’ en duurzamer worden. Die dynamiek moeten we blijven stimuleren. Want alleen zo kunnen in heel België nog meer smart cities ontstaan”, besluit Nathalie Crutzen.