Smart Award Nominee

Patiënt geeft mee vorm aan eigen prothese

De meeste hulpmiddelen of protheses voor mensen met een amputatie, polytrauma of verlamming zijn ‘one size fits all’. Ze voldoen dus niet altijd aan individuele noden. Daarom laat Revalidatiecentrum UZ Gent zijn patiënten zelf mee bepalen hoe die hulpmiddelen eruitzien.

“We spreken hier over codesign, wat veel verder gaat dan cocreatie. De patiënt is de drijvende kracht in elke fase van het designproces”, vertelt Matthias Van De Walle, ergotherapeut bij Revalidatiecentrum UZ Gent. Zijn bachelorsproef introduceerde het idee om de patiënt intensief te betrekken bij de zoektocht naar en ontwikkeling van hulpmiddelen. Het is een onderdeel van heel wat innovatieve projecten onder leiding van Lode Sabbe, diensthoofd Ergotherapie.

“Vorig jaar hadden we een automechanicus die zijn hand had verloren. Natuurlijk wou hij als zelfstandige zo snel mogelijk weer aan het werk”, vertelt Matthias Van De Walle. “Maar daarvoor had hij wel 2 handen nodig. We zijn samen met hem gaan ontwerpen. Uiteindelijk hebben we een kit ontwikkeld waardoor hij al zijn technische handelingen opnieuw kon uitvoeren. Dat is een perfect voorbeeld van iets dat heel vaag start, en zeer concreet eindigt. Op basis van 3D-prints hebben we uiteindelijk een metalen set voor de man ontwikkeld.”

Dankzij dit proces verandert het uitgangspunt van de patiënt van slachtoffer naar bedenker van zijn eigen oplossing
Matthias Van De Walle, ergotherapeut bij Revalidatiecentrum UZ Gent
Zelf bedacht

Veel hulpmiddelen die vandaag op de markt beschikbaar zijn, worden na verloop van tijd niet meer gebruikt. “Dat is omdat ze niet helemaal voldoen aan de noden van de patiënt. Maar vaak gaat het ook over een stigma. In codesign capteren we de verwachtingen en zorgen we ervoor dat de patiënten de prototypes echt beleven. Zo leren ze zichzelf beter kennen, en evolueren ze mee in de juiste richting”, legt Matthias Van De Walle uit. “Er is ook een heel psychologisch aspect aan verbonden, want dankzij dit proces verandert het uitgangspunt van de patiënt van slachtoffer naar bedenker van zijn eigen oplossing.”

Codesign voort ontwikkelen

“De reacties van de patiënten zijn echt positief, en we merken dat we ook meer vraag krijgen om met patiënten aan de slag te gaan. Toch zijn we beperkt door onze capaciteit. Bovendien is er ook nog de financiering. We willen een semiprofessionele 3D-printer kopen, maar die kost al gemakkelijk 6.000 à 10.000 euro”, aldus de ergotherapeut. Dat die investering op termijn zal opbrengen, is vrij zeker. “De printkosten van de zelfgemaakte hulpmiddelen variëren tussen 10 en 100 euro. Dat is niets in vergelijking met wat op de markt beschikbaar is.”

UZ Gent wil dit project graag uitrollen. “Dit jaar gaan we onze capaciteit vergroten door te werken met groepsessies. We zijn al gestart met een groep van 15 patiënten. Dankzij de hulp van de studenten ergotherapie en industrieel ontwerp van de HoWest kunnen we die capaciteit ook aan.”