Het circulaire model vraagt een totaal nieuwe mindset

Professor Karel Van Acker
hoogleraar Duurzaam Materialenbeheer KU Leuven

Slim met materialen: reduceer, hergebruik, recycleer

Circulaire economie biedt een aantrekkelijk perspectief op duurzame groei. Dat veronderstelt dan wel een mentaliteitswijziging bij iedereen. Professor Karel Van Acker, ingenieur materiaalkunde aan de KU Leuven, houdt een vurig pleidooi.

Circulaire economie is een systeem waarin de waarde van grondstoffen en materialen zo lang mogelijk in de economische cyclus bewaard blijft. Door de kring te sluiten, gaan alle actoren behoedzamer en efficiënter om met schaarse producten. Het circulaire model maakt komaf met de ‘neem-maak-dump’-mentaliteit en kiest voor recyclage, hergebruik, herstel en delen in plaats van bezitten.

“Die circulaire economie vraagt een totaal nieuwe mindset”, zegt Karel Van Acker. “Het veronderstelt niet alleen technologische innovatie, maar ook nieuwe businessmodellen en processen. Recyclage bijvoorbeeld kan nog een stuk efficiënter. Vandaag recycleren we maar tussen 6 en 12 procent van de gebruikte materialen. Een recyclagebewust productdesign en productieproces verhogen dat cijfer aanzienlijk.”

Iedereen moet mee aan boord

De transitie kan pas slagen als fabrikanten, consumenten, overheden en academici intensief met elkaar samenwerken. Hoe wordt afval van de ene fabrikant grondstof voor de andere? Hoe ziet een aantrekkelijk herstelaanbod eruit? In Europa en Vlaanderen staat circulaire economie hoog op de agenda. Overheden spelen een actieve rol via subsidies en voordelige taksen.  Zo wil Zweden vanaf 2017 een verlaagd tarief invoeren voor herstelactiviteiten. Ook een circulair aanbestedings- en innovatiebeleid kan een impuls geven. Kennisinstellingen zoals de KU Leuven brengen alle partners bijeen, delen nieuwe inzichten en begeleiden het overleg.

6 miljard

Het jaarlijkse bedrag (in euro) dat België bespaart door in te zetten op circulaire economie.

Minder kosten, meer jobs

Wie minder grondstoffen gebruikt, vermindert de productiekosten én de ecologische voet – afdruk. Materiaalproductie zorgt immers voor zo’n 30 procent van de CO2-uitstoot. Bovendien creëert circulaire economie nieuwe jobs, bijvoorbeeld in de deel- en hersteleconomie. Daar worden producten zoals auto’s of wasmachines gedeeld en geleend, en worden goederen niet weggegooid maar hersteld. “We mogen deze trein niet missen”, vindt professor Van Acker. “Studies becijferen voor België een besparing van 6 miljard euro per jaar, 2,7 procent jaarlijkse groei en 27.000 nieuwe jobs. Niet talmen is de boodschap.”